Darn 5 – Erthygl Papur Newydd
‘Law firms refuse to go ‘extra mile’ in protest (Carmarthen Journal 8/7/2015)
Mae cymnia cyfreithiol yn gwrthod ‘mynd yr ail filltir’ mewn gwrthdystiad.
Law firms across West Wales are standing united with others across the UK against Government cuts to the legal aid system. Solicitors’ fees in England and Wales were reduced by 8.75 per cent from July 1 after they were cut by the same percentage in 2014. The government is implementing cuts to reduce the £1.7 billion bill for legal aid – which helps people who cannot afford the costs of legal advice.
Mae cymnïa cyfreithiol dros Orllewin Cymru yn sefyll yn unedig gyda chymnïa eraill dros y DU yn erbyn toriadau i’r system cymorth cyfreithiol. Gostyngwyd ffioedd cyfreithwyr gan 8.75 y cant o’r cyntaf o Orffenaf ar ôl iddyn nhw gael eu torri gan yr un ganran yn 2014. Mae’r Lwyodraeth yn gweithredu toriadu i ostwng y bil am £1.7 miliwn o bunnoedd ar gyfer cymorth cyfreithiol, sy’n cynorthwyo pobl sy ddim yn gallu talu ar gyfer cyngor cyfreithiol.
Solicitors in firms in Ceredigion are now refusing to take on work funded by legal aid under the new slashed rates, in protest against the cuts. The county joins firms in Merseyside, Manchester, Yorkshire, Newcastle, Durham and London who are also refusing to take work funded by legal aid.
Mae cyfreithwyr mewn cymnïau yn Sir Ceredigion yn gwrthod derbyn yn awr gwaith sy’n cael ei ariannu gan gymorth cyfreithiol o dan y cyfraddau dalu is newydd, mewn gwrthdystiad erbyn y toriadau. Mae’r sir yn ymuno â chymnïau yng Nglannau Mersi, Manceinion, Swydd Efrog, Castellnewydd ar Tyne, Caer Weir a Lundain sy’n gwrthod hefyd derbyn gwaith wedi’i ariannu gan gymorth cyfreithiol.
While in Carmarthenshire firms will do what is required under legal aid, but will not go the “extra mile” unpaid as they have done in the past. The extra unpaid hours helped avoid the current system clogging up and delays in cases. Each firm has decided to take the course of action they see fit.
Tra yn Sir Caerfyrddin mae’r cymnïau yn gwneud be dylen nhw yn ôl y rheolau cymorth cyfreithiol ond maen nhw’n gwrthod ‘mynd yr ail filltir’ heb eu talu fel maen nhw wedi ei wneud yn y gorffenol. Cymorthwyodd yr oriau ychwanegol i sicrhau nad ydy’r system yn cael ei rwystro a pheri oediadau mewn achosion. Mae pob cwmni wedi penderfynu gweithredu fel y maen nhw’n ei ystyried yn briodol.
Cardigan based solicitor Katy Hanson, of Welch & Co., said the decision not to take on legal aid cases would last “indefinitely” until the Government was prepared to talk with the legal profession. The firm joined others across the UK in going on strike last Wednesday.
Dywedodd cyfreithwraig Katy Hanson o’r cymni Welch & Co, lleoli yn Sir Caerfyrddin, ni fyddai’r cymni yn cymryd ar achosion seiliedig ar gymorth cyfreithiol a fyddai’r y penderfyniad hwn yn parhau ‘am gyfnod amhenodol’ nes i’r Lywyodraeth fod yn barod i drafod y mater â’r alwedigaeth gyfreithiol. Ymunodd y cymni â’r cymnïa eraill dros y DU yn mynd ar streic ddydd Mercher diwethaf. 
Mrs Hanson said: “The legal system is at breaking point and has been for some time. What sets West Wales apart is the geographical issues of travel and the fact it will be difficult to maintain legal aid services under the cuts. Our firm and others in Ceredigion are not taking on any legal aid under the cuts. Carmarthen and Llanelli firms are working ‘to rule’ and no more.”
Dywedodd Mrs Hanson: ‘Mae’r system cyfreithiol ar dorri lawr a wedi bod ar fin torri ers amser. Yr hyn sy’n gwahaniaethu Gorllwein Cymru yn fater o ddaearyddiaeth a’r anawsterau o deithio a’r ffaith ei fod’n anodd cynnal gwasanaethau cymorth cyfreithiol yn sgil y toriadau.  Fydd ein cymni ni ac eraill yn Sir Caerfyrddin ddim yn cymryd ar waith cymorth cyfreithiol yn sgil y toriadau. Mae’r cymnïau yng Nghaerfyrddin ac yn Llanelli yn gweithio yn ôl reol a dim rhagor.
Ultimately she warned it could see people facing police interviews and appearances in court without legal representation.
Yn y diwedd rhybuddiodd byddai pobl yn wynebu cael ei gyfweld gan yr heddlu ac ymddangos yn y llys heb gynrychiolaeth.