{"language":"cy_GB","topic":{"id":"p199447i04","strTitle":"Geirfa’r uned","strContent":{"title":"Geirfa"},"screens":[{"id":"p199447i04s02","strTitle":"Mynediad Gweinyddol","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s02a01","layoutId":"p199447i04s02lay01","strContent":"Lefel y mynediad sy'n cael ei roi i ddefnyddwyr er mwyn caniatáu iddyn nhw gyflawni tasgau gweinyddol o fewn system neu rwydwaith, fel ffurfweddu gosodiadau, rheoli defnyddwyr a monitro perfformiad y system.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s03","strTitle":"Delweddau sy'n cael eu cynhyrchu gan Ddeallusrwydd Artiffisial (AI)","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s03a01","layoutId":"p199447i04s03lay01","strContent":"Delweddau sy'n cael eu creu neu eu trin trwy ddefnyddio algorithmau deallusrwydd artiffisial (AI). Maen nhw'n cael eu defnyddio yn aml mewn cymwysiadau fel golwg cyfrifiadurol, adnabod delweddau a chynhyrchu celf ddigidol.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s04","strTitle":"Argaeledd","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s04a01","layoutId":"p199447i04s04lay01","strContent":"Gwneud yn siŵr bod yr wybodaeth ar gael yn hawdd i ddefnyddwyr awdurdodedig pryd bynnag y byddan nhw ei hangen.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s05","strTitle":"ChatGPT","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s05a01","layoutId":"p199447i04s05lay01","strContent":"Model prosesu iaith naturiol o'r radd flaenaf wedi'i ddatblygu gan OpenAI, sy'n gallu cynhyrchu ymatebion testun tebyg i bobl mewn sgyrsiau. Mae'n cael ei ddefnyddio yn aml mewn botiau sgwrsio, cynorthwywyr rhithwir a chymwysiadau sy'n cynnig gwasanaeth i gwsmeriaid.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s06","strTitle":"Cyfrinachedd","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s06a01","layoutId":"p199447i04s06lay01","strContent":"Gallwch atal gwybodaeth rhag cael ei datgelu neu ei chyrchu heb awdurdod drwy wneud yn siŵr mai dim ond defnyddwyr awdurdodedig sydd â mynediad at ddata.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s07","strTitle":"Seiberddiogelwch","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s07a01","layoutId":"p199447i04s07lay01","strContent":"Yr arfer o ddiogelu systemau cyfrifiadurol, rhwydweithiau a data rhag mynediad heb awdurdod, ymosodiadau seiber a thor diogelwch data. Mae hyn yn cael ei wneud trwy weithredu mesurau diogelwch, fel waliau tân, amgryptio, systemau canfod ymyrraeth a pholisïau diogelwch.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s08","strTitle":"Cynllun Rheoli Data","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s08a01","layoutId":"p199447i04s08lay01","strContent":"Dogfen strwythuredig sy'n amlinellu'r gweithdrefnau a'r strategaethau ar gyfer casglu, storio a defnyddio data drwy gydol ei gylch oes. Mae cynllun rheoli data yn sicrhau bod data'n cael ei drin mewn modd diogel sy'n cydymffurfio, gan ddilyn rheoliadau ac arferion gorau perthnasol.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s09","strTitle":"Asesiad Effaith ar Ddiogelu Data (DPIA)","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s09a01","layoutId":"p199447i04s09lay01","strContent":"Proses systematig ar gyfer asesu risgiau ac effeithiau posibl gweithgareddau prosesu data ar breifatrwydd unigolion a hawliau diogelu data. Mae DPIA yn helpu sefydliadau i nodi a lliniaru unrhyw risgiau posibl i sicrhau cydymffurfiaeth â rheoliadau diogelu data.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s10","strTitle":"Dadgryptio","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s10a01","layoutId":"p199447i04s10lay01","strContent":"Y broses o drosi data wedi'i amgryptio yn ôl i'w ffurf wreiddiol, ddarllenadwy gan ddefnyddio allwedd dadgryptio. Mae dadgryptio yn hanfodol er mwyn i bartïon awdurdodedig gyrchu a dehongli gwybodaeth wedi'i hamgryptio yn ddiogel.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s11","strTitle":"Amgryptio","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s11a01","layoutId":"p199447i04s11lay01","strContent":"Y broses o drosi data yn god i atal mynediad anawdurdodedig, gan sicrhau mai dim ond partïon awdurdodedig all ddehongli a chael mynediad at yr wybodaeth.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s12","strTitle":"Rhadwedd (Freeware)","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s12a01","layoutId":"p199447i04s12lay01","strContent":"Meddalwedd sydd ar gael i'w ddefnyddio heb unrhyw gost i'r defnyddiwr. Fel arfer caiff ei ddosbarthu am ddim gyda'r bwriad o hyrwyddo cynnyrch neu wasanaeth, neu fel arwydd o ewyllys da gan y datblygwr.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s13","strTitle":"Rheoliad Cyffredinol ar Ddiogelu Data (GDPR)","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s13a01","layoutId":"p199447i04s13lay01","strContent":"Rheoliad diogelu data cynhwysfawr a gafodd ei ddeddfu gan yr Undeb Ewropeaidd i gryfhau hawliau unigolion ac i sicrhau bod data personol yn cael ei brosesu'n ddiogel. Mae rheoliadau GDPR yn gosod gofynion llym ar sefydliadau sy'n casglu ac yn prosesu data personol, gan gynnwys caniatâd, lleihau data a hawliau gwrthrych y data.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s14","strTitle":"Dwyn hunaniaeth","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s14a01","layoutId":"p199447i04s14lay01","strContent":"Cael gafael ar wybodaeth bersonol unigolyn trwy dwyll (e.e. enw, rhif Yswiriant Gwladol neu fanylion cerdyn credyd), a'i defnyddio i gyflawni troseddau ariannol neu weithgareddau twyllodrus eraill.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s15","strTitle":"Rheoli gwybodaeth","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s15a01","layoutId":"p199447i04s15lay01","strContent":"Trefnu, storio, adalw a rhannu gwybodaeth yn systematig o fewn sefydliad er mwyn sicrhau ei chywirdeb, ei hygyrchedd a'i diogelwch.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s16","strTitle":"Dosbarthiad diogelwch gwybodaeth","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s16a01","layoutId":"p199447i04s16lay01","strContent":"Y broses o gategoreiddio gwybodaeth yn seiliedig ar ei sensitifrwydd a'i phwysigrwydd, er mwyn pennu lefel yr amddiffyniad a'r rheolaethau diogelwch sydd ei hangen arni.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s17","strTitle":"Diogelwch gwybodaeth","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s17a01","layoutId":"p199447i04s17lay01","strContent":"Yr arfer o ddiogelu gwybodaeth rhag mynediad, defnydd, datgelu, tarfu, addasu neu ddinistrio heb awdurdod, a hynny trwy weithredu mesurau diogelwch, fel amgryptio, rheolaethau mynediad a pholisïau diogelwch.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s18","strTitle":"Uniondeb","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s18a01","layoutId":"p199447i04s18lay01","strContent":"Cadw eich gwybodaeth yn gywir, cyson a dibynadwy.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s19","strTitle":"Logio","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s19a01","layoutId":"p199447i04s19lay01","strContent":"Yr arfer o gofnodi a storio data, digwyddiadau neu weithgareddau mewn ffordd systematig a threfnus. Fel arfer, mewn trefn gronolegol. Mae logio yn cael ei ddefnyddio'n gyffredin mewn gwahanol ddiwydiannau, fel technoleg gwybodaeth, i olrhain a dadansoddi gwybodaeth bwysig.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s20","strTitle":"Maleiswedd (malware)","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s20a01","layoutId":"p199447i04s20lay01","strContent":"Mae maleiswedd yn cyfeirio at feddalwedd maleisus sydd wedi'i dylunio i ddifrodi, amharu ar, neu gael mynediad heb awdurdod i system gyfrifiadurol. Mae mathau cyffredin o faleiswedd yn cynnwys firysau, mwydod (worms), 'trojans' a meddalwedd wystlo (ransomware).","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s21","strTitle":"Blinder dilysu aml-ffactor (MFA)","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s21a01","layoutId":"p199447i04s21lay01","strContent":"Ymdeimlad o flinder wedi'i achosi gan geisiadau dilysu aml-ffactor ailadroddus, sy'n cael ei ecsbloetio i annog defnyddiwr i gymeradwyo cais diogelwch ffug, gan roi mynediad i haciwr at system neu wasanaeth.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s22","strTitle":"Dilysu aml-ffactor (MFA)","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s22a01","layoutId":"p199447i04s22lay01","strContent":"Mae dilysu aml-ffactor yn fesur diogelwch sy'n ei gwneud yn ofynnol i ddefnyddwyr ddarparu dau fath neu fwy o ddilysu cyn cael mynediad i system neu gyfrif. Mae hyn fel arfer yn cynnwys rhywbeth y mae'r defnyddiwr yn ei wybod (fel cyfrinair), rhywbeth sydd ganddyn nhw (fel tocyn diogelwch) neu rywbeth sy'n rhan ohonyn nhw (fel olion bysedd).","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s23","strTitle":"Rheolwr Cyfrineiriau","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s23a01","layoutId":"p199447i04s23lay01","strContent":"Mae rheolwr cyfrineiriau yn offeryn meddalwedd sy'n storio ac yn rheoli cyfrineiriau yn ddiogel ar gyfer gwahanol gyfrifon ar-lein. Mae rheolwyr cyfrineiriau yn helpu defnyddwyr i greu cyfrineiriau cryf, unigryw ar gyfer pob cyfrif a'u llenwi'n awtomatig pan fo angen.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s24","strTitle":"Data personol","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s24a01","layoutId":"p199447i04s24lay01","strContent":"Mae data personol yn cyfeirio at unrhyw wybodaeth y mae'n bosibl ei defnyddio i adnabod unigolyn, fel enw, cyfeiriad, rhif ffôn, cyfeiriad e-bost neu rif yswiriant gwladol. Mae diogelu data personol yn hanfodol i gynnal preifatrwydd ac atal lladrad hunaniaeth.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s25","strTitle":"Gwe-rwydo","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s25a01","layoutId":"p199447i04s25lay01","strContent":"Mae gwe-rwydo yn fath o ymosodiad seiber lle mae ymosodwyr yn dynwared endid cyfreithlon (fel banc neu gwmni) i dwyllo unigolion i rannu gwybodaeth sensitif, fel cyfrineiriau neu rifau cardiau credyd. Mae ymosodiadau gwe-rwydo fel arfer yn cael eu cynnal trwy e-bost, cyfryngau cymdeithasol neu wefannau ffug.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s26","strTitle":"Cod QR","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s26a01","layoutId":"p199447i04s26lay01","strContent":"Cod bar dau ddimensiwn y gellir ei sganio gan ddefnyddio ffôn clyfar neu ddyfais arall i gael mynediad cyflym i wybodaeth, gwefannau neu gymwysiadau.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s27","strTitle":"Meddalwedd wystlo (ransomware)","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s27a01","layoutId":"p199447i04s27lay01","strContent":"Meddalwedd faleisus sy'n amgryptio ffeiliau defnyddiwr ac yn mynnu taliad yn gyfnewid am yr allwedd dadgryptio, gan achosi colled ariannol sylweddol a difrod data yn aml.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s28","strTitle":"Asesiad risg","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s28a01","layoutId":"p199447i04s28lay01","strContent":"Y broses systematig o nodi, dadansoddi a gwerthuso risgiau posibl sy'n gysylltiedig â gweithgaredd, prosiect neu benderfyniad penodol. Mae'r broses hon yn cynnwys asesu'r tebygolrwydd y bydd risg yn digwydd a'r effaith bosibl y gallai ei chael ar y sefydliad neu'r unigolyn.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s29","strTitle":"Rhanwedd (shareware)","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s29a01","layoutId":"p199447i04s29lay01","strContent":"Meddalwedd sy'n cael ei dosbarthu i'w phrofi, gan alluogi defnyddwyr i roi cynnig ar y rhaglen cyn penderfynu prynu trwydded neu beidio. Mae rhanwedd (shareware) fel arfer yn cynnwys cyfyngiadau neu derfyn amser ar ei defnydd, gyda'r opsiwn i ddatgloi nodweddion ychwanegol trwy dalu ffi.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s30","strTitle":"URL wedi'i fyrhau","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s30a01","layoutId":"p199447i04s30lay01","strContent":"Fersiwn cryno o gyfeiriad gwe sydd wedi'i greu i'w gwneud hi'n haws i'w rannu ar gyfryngau cymdeithasol neu mewn negeseuon testun. Mae cyfeiriadau fel hyn yn cael eu defnyddio'n aml mewn ymosodiadau gwe-rwydo i guddio dolenni maleisus.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s31","strTitle":"Rhwydo trwy negeseuon testun (smishing)","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s31a01","layoutId":"p199447i04s31lay01","strContent":"Math o we-rwydo sy'n dod ar ffurf negeseuon testun sy'n cynnwys dolenni neu geisiadau am wybodaeth bersonol, yn aml yn esgus bod yn sefydliad cyfreithlon er mwyn twyllo derbynwyr.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s32","strTitle":"Gwe-drywanu (spear phishing)","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s32a01","layoutId":"p199447i04s32lay01","strContent":"Math o we-rwydo wedi'i dargedu lle mae ymosodwyr seiber yn anfon e-byst personol at unigolion neu sefydliadau mewn ymgais i'w twyllo i ddatgelu gwybodaeth sensitif neu lawrlwytho meddalwedd maleisus.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s33","strTitle":"Categori arbennig o ddata","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s33a01","layoutId":"p199447i04s33lay01","strContent":"Data sy'n cael ei ystyried yn arbennig o sensitif ac sydd angen amddiffyniad arbennig o dan gyfreithiau diogelu data, yn cynnwys gwybodaeth am hil, ethnigrwydd, barn wleidyddol, credoau crefyddol, iechyd neu gyfeiriadedd rhywiol unigolyn.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1},{"id":"p199447i04s34","strTitle":"Canllawiau ar gyfer Ymchwil y mae modd Ymddiried ynddo","objNormalBackgroundSrc":{"strSrc":""},"assets":[{"id":"p199447i04s34a01","layoutId":"p199447i04s34lay01","strContent":"Mae Canllawiau ar gyfer Ymchwil y mae modd Ymddiried ynddo ar gael gan yr Awdurdod Diogelwch Amddiffynnol Cenedlaethol (NPSA). Mae'r canllawiau yn rhoi cyngor ar sut i ymgymryd â chydweithio rhyngwladol yn ddiogel gan gynnal enw da byd-eang sefydliadau ymchwil a phrifysgolion y DU.","strTextAlign":"left-align","customTitle":"","active":1}],"extras":{"objNavigationConfiguration":{}},"subscreens":[],"active":1}],"active":true}}